محمد حسينى همدانى نجفى

29

درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى )

يعنى آنچه را كه خود در دنيا و نظام تكليف براى خود بخواهد و اختيار نمايد ساحت قدس ربوبى در ازل براى هر فردى آنچه را كه خود او خواسته براى او مقرر فرموده و يا گوئى آغاز امر هر فردى از بشر را تابع پايان و خواسته او قرار داده است . با توجه باينكه بشر در سير و سلوك خود بطور كامل محكوم نظام طبع خواهد بود بطورى كه لحظه‌اى از اعمال خود نتواند بر خلاف جريان و اقتضاء طبع حركتى از او صورت بگيرد و در تمام شئون وجودى بشر در كنترل و محكوم مقتضيات نظام طبع خواهد بود و چنانچه وظيفه‌ئى از وظايف انسانى و الهى خارج از قدرت هر فردى باشد آن وظيفه ساقط و كان لم يكن خواهد بود . بدين اساس نظام طبع بشر بايد در مقام سعى و كوشش و اداء وظائف عبوديت خود بر آيد و از طريق اراده و مشيت درونى خود كه ظهورى از نهفته و سيرت او است بسير و تكامل و رشد روانى خود ادامه دهد و از قيام بوظايف دينى و الهى تعبير بايمان و اعتقاد باصول توحيد و تقوى و پرهيز از گناهان شده است و عبارت از حيات روح و روان انسانى است و حيات حقيقى كه در همه عوالم كه بشر بايد بپيمايد . بر اساس اين حقيقت و صورت علمى و عقيدتى و عملى و خلقى خواهد بود و اين چنين صورت وجودى روح و روان بشر از جمله نهفته‌ترين موجودات است كه در سير و سلوك معنوى و شئون وجودى پنهان بوده كه خود و هيچ يك از افراد بشر به آن اسرار و نهفته‌هاى روانى فردى از بشر آگهى نخواهد داشت . بالاخره هنگام كه بشر دوره سير و سلوك و زندگى اختيارى خود را بپيمايد و به آستانه مرگ و انتقال از عالم طبع بعوالم ديگر فرا برسد هر آنچه را كه در دوره اختيار خود از عقيده ، و ايمان و كفر و اعمال صالحه و طالحه و خاطراتى داشته و آنها را بطورى مرتكب شده و در درون انباشته همه را حاضر و نهفته درونى خود دارد . ولى بطور قوه و استعداد و هيچ يك را بطور فعليت حاضر نخواهد داشت از